Εισαγωγή στο Sci_Phonics

Ψάχνοντας την ισορροπία ανάμεσα στη θεωρία και την πράξη.

Η φωνή που διδάσκουμε είναι τέχνη, επιστήμη και εμπειρία ταυτόχρονα. Από τη μία, η επιστήμη μάς αποκαλύπτει τις σύνθετες διεργασίες που συμβαίνουν στο σώμα. Από την άλλη, η φωνητική εκπαίδευση απαιτεί σαφείς, βιωματικές οδηγίες που βοηθούν τον τραγουδιστή να εξελιχθεί. Όμως, πόσο συχνά βλέπουμε να μιλάμε για το ίδιο φαινόμενο με διαφορετικούς όρους; Και πώς μπορούμε να γεφυρώσουμε αυτό το χάσμα;

Ας πάρουμε για παράδειγμα τον συντονισμό (resonance), έναν από τους πιο βασικούς αλλά και πιο παρεξηγημένους όρους στη φωνητική εκπαίδευση.
Ανάλογα με το πώς τον προσεγγίζεις, ο συντονισμός μπορεί να σημαίνει κάτι διαφορετικό:

Τι νιώθει ο τραγουδιστής (proprioception-interoception) Ένας τραγουδιστής μπορεί να πει: «Νιώθω τη φωνή μου να δονείται στο πρόσωπο.» Αυτή είναι μια απολύτως πραγματική αίσθηση, αλλά δεν σημαίνει ότι ο ήχος κυριολεκτικά παράγεται εκεί. Είναι αποτέλεσμα της μετάδοσης δονήσεων μέσω των οστών και των ιστών, όχι της ηχητικής ενίσχυσης του φωνητικού σωλήνα.

Ψυχοακουστική Πρόσληψη – Πώς ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τον ήχο Η αντίληψη της φωνής δεν είναι απλή ακρόαση. Ο εγκέφαλος επιλέγει ποιες συχνότητες να ενισχύσει και ποιες να αγνοήσει. Μια φωνή μπορεί να μας φαίνεται διαυγής όχι επειδή είναι αντικειμενικά πιο δυνατή, αλλά επειδή ο εγκέφαλός μας εστιάζει στις συχνότητες που την κάνουν να ξεχωρίζει.

Ακουστικές Επιδράσεις του Φωνητικού Σωλήνα – Πώς διαμορφώνεται ο ήχος. Αυτό είναι το κομμάτι της φυσικής. Οι κοιλότητες του φωνητικού σωλήνα (λάρυγγας φάρυγγας, στόμα, και συχνά ρινική κοιλότητα) ενισχύουν συγκεκριμένες συχνότητες, δίνοντας στη φωνή το τελικό της χρώμα. Δεν “στέλνουμε” τον ήχο κάπου – αλλάζουμε τις διαστάσεις του φωνητικού σωλήνα για να ενισχύσουμε τις σωστές συχνότητες.

💡

Λαρυγγικοί Μηχανισμοί – Η πρώτη ύλη του συντονισμού. Ό,τι κι αν κάνουμε με τον συντονισμό, ξεκινάμε από το υλικό που μας δίνουν οι φωνητικές χορδές. Η δόνησή τους παράγει το αρχικό ηχητικό σήμα, το οποίο μπορεί να είναι πλούσιο ή φτωχό σε αρμονικές, ανάλογα με τον τρόπο που κλείνουν και πάλλονται. Αυτό το σήμα στη συνέχεια τροποποιείται από τον φωνητικό σωλήνα, που ενισχύει συγκεκριμένες συχνότητες και καθορίζει το τελικό ηχόχρωμα.

Όλες αυτές οι οπτικές είναι σωστές – αλλά με διαφορετικούς όρους! Δεν υπάρχει μια και μοναδική αλήθεια εδώ. Αν, όμως, δεν ξεκαθαρίζουμε ποια οπτική χρησιμοποιούμε, καταλήγουμε να μιλάμε για διαφορετικά πράγματα νομίζοντας ότι μιλάμε για το ίδιο.

Τι είναι το Sci_phonics και γιατί το ξεκίνησα;

Το Sciphonics γεννήθηκε από μια προσωπική ανάγκη: να ξεκαθαρίσω το χάος των όρων που βλέπω να δημιουργεί σύγχυση καθημερινά στη φωνητική εκπαίδευση. Δεν θέλω να προωθήσω μία και μοναδική αλήθεια, αλλά να εξετάζω τα φωνητικά φαινόμενα από διαφορετικές οπτικές, ώστε να ξέρουμε αν μιλάμε για αίσθηση, αντίληψη, φυσιολογία, ακουστική ή διδακτική προσέγγιση.

Αυτή η διάκριση των οπτικών δεν είναι τυχαία. Όπως λέει ο Christian. Herbst στο άρθρο του «Registers—The Snake Pit of Voice Pedagogy» (Journal of Singing, 2020), η κατανόηση της φωνής εξαρτάται από το πλαίσιο μέσα στο οποίο αναλύεται. “Άλλαξε το όνομα ενός πράγματος και αλλάζεις το ίδιο το πράγμα”.

Στο Sci_phonics, θα ακολουθήσω αυτή τη λογική (και όχι μόνο του Herbst, αλλά και πολλών άλλων), διαχωρίζοντας τις οπτικές που συχνά προκαλούν σύγχυση και προσπαθώντας να χτίσω μια πιο καθαρή προσέγγιση στη φωνή.

Κάθε post θα εστιάζει σε ένα συγκεκριμένο θέμα και θα εξηγεί τεκμηριωμένα τι ισχύει και τι παρερμηνεύεται, βοηθώντας στην κατανόηση των πολλαπλών επιπέδων της φωνής.

Αν αυτά τα θέματα σε συναρπάζουν όσο κι εμένα, καλώς ήρθες στο Sci_phonics!